Monaco van de grijze lijst van de FATF: wat er verandert voor ondernemingen

De Financial Action Task Force (FATF) heeft Monaco op 30 oktober 2026, na afloop van haar plenaire vergadering in Parijs, van haar “grijze lijst” gehaald. Het Prinsdom stond er sinds juni 2024 op. Voor ondernemingen is de beslissing een gunstig signaal voor de reputatie van Monaco als zakencentrum, maar ze verandert niet alles: Monaco staat voorlopig nog op de Europese lijst van derde landen met een hoog risico, waardoor de verplichtingen tot verscherpt cliëntenonderzoek voor meldingsplichtige professionals in de Europese Unie blijven gelden.

Wat de FATF heeft besloten

De FATF is de intergouvernementele organisatie die de internationale normen vastlegt voor de bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering. Haar “grijze lijst” omvat de jurisdicties onder verscherpt toezicht, die zich ertoe hebben verbonden zwakke punten in hun stelsel te verhelpen volgens een actieplan en een tijdschema.

In haar publicatie van 30 oktober 2026 rekent de FATF Monaco tot de jurisdicties die niet langer onder dit toezicht staan. Ze prijst de aanzienlijke vooruitgang van het Prinsdom, dat de zes verbintenissen van zijn in juni 2024 vastgestelde actieplan heeft nageleefd:

De FATF nodigt Monaco uit dit werk voort te zetten met MONEYVAL, het comité van deskundigen van de Raad van Europa dat de antiwitwasstelsels van zijn lidstaten evalueert.

Volgens het persbericht van de prinselijke regering van 30 oktober 2026 berust de beslissing op de voortgangsverslagen van Monaco en op het bezoek ter plaatse van de FATF in september 2026. Al in juni 2026 had de FATF voorlopig geoordeeld dat het actieplan grotendeels was uitgevoerd. De regering wijst er met name op dat het personeelsbestand van de Monegaskische autoriteit voor financiële veiligheid (AMSF), die toezicht houdt op de professionals en optreedt als financiële inlichtingeneenheid, is verviervoudigd en eind 2026 80 personen zal tellen.

Wat er verandert voor ondernemingen

Een signaal van vertrouwen voor Monaco

Het verlaten van de grijze lijst is in de eerste plaats een kwestie van reputatie. De voorzitter van de Nationale Raad, Thomas Brezzo, ziet het als een manier om “onze reputatie te behouden en onze aantrekkelijkheid en ons concurrentievermogen te versterken”, en de minister van Staat, Christophe Mirmand, spreekt van een bestuurskeuze “ten dienste van de geloofwaardigheid en de stabiliteit” van het financiële centrum.

Een vaak verkeerd begrepen punt verdient echter aandacht: de FATF zelf vraagt haar leden niet om verscherpt cliëntenonderzoek toe te passen op landen van haar grijze lijst. Ze beveelt een risicogebaseerde aanpak aan en waarschuwt tegen het en bloc weigeren van hele categorieën klanten. De concrete verplichtingen vloeien vooral voort uit de lijsten die op de hare steunen, in de eerste plaats de lijst van de Europese Unie. Los van deze lijsten beoordeelt elke professional ook de specifieke risico's van zijn zakelijke relaties.

Monaco blijft op de lijst van de Europese Unie

De Europese Commissie heeft Monaco aan haar lijst van derde landen met een hoog risico toegevoegd bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2025/1184 van 10 juni 2025, bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie op 16 juli 2025 en in werking getreden op 5 augustus 2025. Ze steunde daarbij uitdrukkelijk op de opname van Monaco door de FATF. Het verlaten van de grijze lijst haalt Monaco niet automatisch van deze lijst: daarvoor is een nieuw besluit van de Commissie nodig. Op het moment van schrijven, 13 november 2026, vermeldt de pagina van de Franse douane over de lijsten van landen met een hoog risico, bijgewerkt op 9 november 2026, Monaco niet langer op de FATF-lijst, maar nog wel op de Europese lijst.

Zolang deze opname blijft bestaan, verplicht de Europese antiwitwasrichtlijn van 2015 (artikel 18 bis) de “meldingsplichtige entiteiten” in de Unie om verscherpt cliëntenonderzoek toe te passen op zakelijke relaties en transacties waarbij Monaco betrokken is. Dat geldt in de eerste plaats voor banken en financiële instellingen, maar afhankelijk van hun beroep en de aard van de verrichtingen ook voor andere professionals, zoals notarissen, advocaten of vastgoedmakelaars. Deze maatregelen omvatten met name:

• aanvullende informatie inwinnen over de klant en zijn uiteindelijk belanghebbenden
• informatie inwinnen over de aard van de zakelijke relatie en de redenen van de transacties
• zich informeren over de herkomst van de middelen en het vermogen van de klant en zijn uiteindelijk belanghebbenden
• de toestemming van een lid van het management verkrijgen om de relatie aan te gaan of voort te zetten
• het toezicht op de relatie versterken, met meer en frequentere controles

Concreet kan een Monegaskische vennootschap die een rekening opent bij een Franse of Europese bank, of die met een meldingsplichtige professional in de Unie een verrichting uitvoert die onder deze verplichtingen valt, nog steeds uitgebreidere verzoeken om bewijsstukken verwachten. De omvang van de controles hangt af van elke professional en zijn risicoanalyse.

In Monaco geen versoepeling van de verplichtingen

Het verlaten van de grijze lijst leidt niet tot een versoepeling van de verplichtingen van Monegaskische professionals die onder de antiwitwasregels vallen. De regering benadrukt integendeel dat de sturingsstructuur behouden blijft en dat de hervormingen doorgaan, wat deze verplichtingen nog kan doen veranderen. De verscherpte sancties bij inbreuken, met name op de transparantieverplichtingen over de uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen, blijven van toepassing.

Wat verandert, wat niet

De volgende stappen

In een persbericht van de Nationale Raad van 4 november 2026 verklaart de voorzitter, Thomas Brezzo, dat “de volgende stap de schrapping van Monaco van de lijst van de Europese Unie zal zijn”. Op het moment van schrijven was geen tijdschema bekendgemaakt.

De regering kondigt drie werkterreinen aan: de doorlopende herziening van het wet- en regelgevingskader, de oprichting van een nationale statistische databank en een derde nationale risicobeoordeling. Ze moeten ook de volgende evaluatie van Monaco door MONEYVAL voorbereiden, in het kader van haar 6e ronde.

Voor uw formaliteiten vermeldt KaliDirectory de banken van Monaco en de professionals uit recht, boekhouding en advies, die ondernemingen begeleiden bij hun complianceverplichtingen. De banksector wordt vertegenwoordigd door de Association Monégasque des Activités Financières. Lees ook: hoe u de betrouwbaarheid van een dienstverlener in Monaco controleert.