Ga naar inhoud
Onafhankelijke gids van bedrijven en organisaties in Monaco
De gids
Bedrijven Categorieën89 Activiteitensectoren304 Bestuurders en professionals Informatie
KaliDirectory
Onze aanbiedingen

Exporteren vanuit Monaco: douane, ATA-carnets en vrijhandelsakkoorden van de EU

Exporteren vanuit Monaco: douane, ATA-carnets en vrijhandelsakkoorden van de EU

Een Monegaskisch bedrijf dat exporteert, volgt dezelfde douaneregels als een Frans bedrijf: Monaco vormt een douane-unie met Frankrijk en maakt deel uit van het douanegebied van de Europese Unie, zonder lid van de Unie te zijn. De vrijhandelsakkoorden die de Unie heeft gesloten, kunnen het verlaagde douanerechten opleveren, op voorwaarde dat het per akkoord de toepasselijke regels en de oorsprong van zijn goederen controleert. Een overzicht van de regels en hulpmiddelen, waaronder het ATA-carnet, dat volledig digitaal wordt.

Het onderwerp wint aan belang: volgens de economische balans 2025 van het IMSEE overschreed de handel van Monaco met landen buiten de Europese Unie in 2025 voor het eerst 2 miljard euro, terwijl het aandeel van de Unie terugloopt en een minderheid wordt. Deze cijfers zijn exclusief de handel met Frankrijk.

Monaco, een deel van het douanegebied van de Unie

De douaneovereenkomst die op 18 mei 1963 in Parijs werd ondertekend, verbindt Frankrijk en Monaco in een douane-unie: de Franse douaneregelgeving is rechtstreeks van toepassing in het Vorstendom. Het Douanewetboek van de Unie trekt daaruit de consequentie: artikel 4 neemt “het grondgebied van Monaco zoals omschreven in de op 18 mei 1963 te Parijs ondertekende douaneovereenkomst” op in het douanegebied van de Unie. Monaco is daarom nog geen lid van de Europese Unie: er gelden alleen de douaneregels van de Unie.

Voor bedrijven betekent dit dat de exportformaliteiten voor Frankrijk en Monaco gemeenschappelijk zijn. Er is geen douane tussen beide landen, en goederen die Monaco verlaten naar een derde land volgen dezelfde procedures als bij vertrek uit Nice of Marseille.

Ter plaatse werken twee aanspreekpunten samen: het douanekantoor van Monaco en de dienst Internationale formaliteiten van de Chambre de Commerce de Monaco. Ook de economische dienst (Pôle d'action économique) van de douane in Nice adviseert de bedrijven van het Vorstendom.

Vrijhandelsakkoorden van de EU: welke mogelijkheden voor Monegaskische bedrijven?

Op 29 september 2026 brachten de Monaco Economic Board, die de maand daarop de Chambre de Commerce de Monaco werd, de economische dienst van de douane in Nice en het douanekantoor van Monaco een vijftigtal import-exportbedrijven samen rond dit thema. Volgens het verslag van de Kamer telt het netwerk van handelsakkoorden van de Unie, het grootste ter wereld, 48 ondertekende akkoorden met 79 partnerlanden en bestrijkt het bijna de helft van de Europese handel.

De douaneadviseur die die dag sprak, noemde recent in werking getreden akkoorden met Nieuw-Zeeland, Kenia en Chili. Het doel van deze akkoorden is douanerechten te verlagen of zelfs af te schaffen. Andere zijn in voorbereiding, in verschillende stadia: volgens de Europese Commissie wordt de interim-handelsovereenkomst met de Mercosur sinds 1 mei 2026 voorlopig toegepast, is het akkoord met India gesloten en worden die met Australië en Indonesië vastgesteld of geratificeerd. Een akkoord geeft pas recht op verlagingen zodra het wordt toegepast.

De vaststelling tijdens deze bijeenkomst is dat deze tariefpreferenties onderbenut blijven, vaak door gebrek aan kennis, wat op Europees niveau een gederfde winst van enkele miljarden euro zou betekenen. Voor een Monegaskisch bedrijf hangt het voordeel van een akkoord ook af van de eigen regels ervan, met name het toepassingsgebied en de oorsprongsregels: die moeten voor elk akkoord worden gecontroleerd, zo nodig bij de douane.

Alles hangt af van de oorsprong van de goederen

Om van een verlaagd douanerecht te profiteren, volstaat het niet om vanuit Monaco te verzenden: de oorsprong van de goederen moet worden aangetoond. De oorsprong, een soort “economische nationaliteit” van het product, verschilt van de herkomst, dat wil zeggen de plaats van verzending. De douane onderscheidt bovendien de niet-preferentiële oorsprong, die met name dient voor etikettering en handelsmaatregelen, en de preferentiële oorsprong, die als enige recht geeft op de verlagingen van een akkoord. De regels verschillen per product en per akkoord: een product moet doorgaans volledig verkregen zijn in het betrokken gebied of er een “toereikende be- of verwerking” hebben ondergaan. Enkel herverpakken volstaat over het algemeen niet.

Twee gratis instrumenten, afgegeven door de douane en geldig in de hele Unie, dus ook in Monaco, helpen deze vragen vóór de export af te dekken:

  • de bindende tariefinlichting (BTI), die de indeling van een product in de douanenomenclatuur vastlegt
  • de bindende oorsprongsinlichting (BOI), die de oorsprong van een product vastlegt

Deze beschikkingen geven het bedrijf rechtszekerheid tegenover de douane, maar een BOI vervangt niet het oorsprongsbewijs dat het land van bestemming eist: EUR.1, oorsprongsverklaring of ander bewijs waarin het akkoord voorziet.

Om de douanerechten en voorwaarden in een bepaald land te kennen, raadt de douane het portaal Access2Markets van de Europese Commissie aan.

Documenten die in Monaco worden afgegeven

De dienst Internationale formaliteiten van de Kamer van Koophandel geeft verschillende exportdocumenten af en viseert ze voor de bedrijven van het Vorstendom. De procedures verlopen via het onlineportaal GEFI (elektronisch beheer van internationale formaliteiten), beheerd door de Kamer van Koophandel van Parijs, aangezien de Kamer van Monaco is aangesloten bij het netwerk van Franse kamers van koophandel.

DocumentWaarvoor het dient
ATA-carnetGoederen tijdelijk uitvoeren, bijvoorbeeld voor een beurs of een demonstratie, met opschorting van invoerrechten en -belastingen in het bezochte land, mits ze binnen de termijn opnieuw worden uitgevoerd
Certificaat van oorsprongDe niet-preferentiële oorsprong van goederen aantonen wanneer het land van bestemming dat eist
Certificaat EUR.1De preferentiële oorsprong aantonen om een verlaagd of nultarief te verkrijgen, wanneer het toepasselijke akkoord in dit document voorziet
Legalisatie van documentenHandelsdocumenten laten viseren die sommige landen eisen

Een account op het portaal is verplicht. De Kamer biedt begeleiding op afspraak bij een eerste aanmelding.

Het ATA-carnet wordt digitaal

Het ATA-carnet dient als paspoort voor tijdelijk uitgevoerde goederen. Sinds 1 september 2026 wordt het niet langer “als reserve” op papier gedrukt voor bestemmingen die volledig zijn overgestapt op de digitale versie: Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en de meeste Franse overzeese departementen en gebieden.

Het e-ATA-carnet werd op 1 juni 2026 gelanceerd door de Internationale Kamer van Koophandel (ICC) en de Werelddouaneorganisatie: 30 landen aanvaarden het sinds die datum, waaronder de 27 EU-landen, Noorwegen, Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. De overgang moet op 31 december 2027 zijn afgerond, en de ICC voorziet een volledig digitale werking vanaf 1 januari 2028. Voor de betrokken bestemmingen raadt de Chambre de Commerce de Monaco aan om:

  • uitsluitend het e-ATA-carnet te gebruiken
  • de trajecten vooraf voor te bereiden en de QR-codes in de daarvoor bestemde app aan te maken
  • de instructies door te geven aan de hele logistieke keten: expediteurs, vervoerders, chauffeurs, verkopers en technici

Let op bij trajecten door meerdere landen: volgens de ICC blijft het papieren carnet nodig als een van die landen nog alleen papier aanvaardt. De kamer die het carnet afgeeft, geeft voor elke route aan of een papieren carnet, een digitaal carnet of beide nodig zijn.

De belangrijkste stappen vóór het exporteren

  • De tariefindeling van het product controleren en bij twijfel een BTI aanvragen
  • De oorsprong van de goederen bepalen, met name de preferentiële, en de regels van het toepasselijke akkoord, zo nodig via een BOI
  • Access2Markets raadplegen om de rechten en formaliteiten van het land van bestemming te kennen
  • De bewijsstukken voorbereiden die passen bij het akkoord en de transactie (EUR.1, oorsprongsverklaring, certificaat van oorsprong, ATA-carnet)
  • Het EORI-nummer, het identificatienummer van marktdeelnemers bij de douane, en de nodige vergunningen controleren bij het douanekantoor van Monaco of de economische dienst van de douane in Nice

KaliDirectory vermeldt bedrijven in transport en logistiek, handel en groothandel en zakelijke dienstverlening die in het Vorstendom gevestigd zijn.

Delen LinkedIn Facebook X

Bronnen

  1. Chambre de Commerce de Monaco — Commerce international : tirer parti des nouveaux accords de libre-échange de l'UE, 2 octobre 2026
  2. Chambre de Commerce de Monaco — Fin des carnets ATA papier pour les destinations 100 % numérisées, 2 septembre 2026
  3. Chambre de Commerce de Monaco — Présentation du service Formalités internationales
  4. Règlement (UE) n° 952/2013 établissant le code des douanes de l'Union, article 4
  5. Monaco Économie — Bilan économique 2025 de l'IMSEE (commerce extérieur hors France)
  6. Commission européenne — Accords commerciaux de l'UE : négociations et accords en vigueur
  7. Chambre de commerce internationale (ICC) — eATA Carnet

Veelgestelde vragen

Ja, zonder lid te zijn van de Europese Unie. Op grond van de Frans-Monegaskische douaneovereenkomst van 18 mei 1963 vormt Monaco een douane-unie met Frankrijk, en artikel 4 van het Douanewetboek van de Unie neemt zijn grondgebied op in het douanegebied van de Unie.

Dat hangt af van elk akkoord: van de daadwerkelijke toepassing, het toepassingsgebied en de oorsprongsregels. Verzenden vanuit Monaco volstaat niet: de goederen moeten voldoen aan de preferentiële oorsprongsregels en de exporteur moet het oorsprongsbewijs leveren waarin het akkoord voorziet.

De dienst Internationale formaliteiten van de Chambre de Commerce de Monaco geeft ATA-carnets, certificaten van oorsprong, EUR.1-certificaten en legalisaties van documenten af en viseert ze, via het onlineportaal GEFI.

Het is de digitale versie van het ATA-carnet, op 1 juni 2026 gelanceerd door de Internationale Kamer van Koophandel en de Werelddouaneorganisatie, en sindsdien aanvaard door 30 landen, waaronder die van de Europese Unie. Sinds 1 september 2026 wordt het papieren reservecarnet niet meer afgegeven voor Zwitserland, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en de meeste Franse overzeese gebieden. Het systeem moet op 1 januari 2028 volledig digitaal zijn.

De herkomst is de plaats van waaruit de goederen worden verzonden. De oorsprong is hun “economische nationaliteit”, bepaald door douaneregels. Alleen de preferentiële oorsprong geeft recht op de verlaagde douanerechten van een akkoord, op voorwaarde dat het vereiste oorsprongsbewijs wordt geleverd.

Nee. De bindende oorsprongsinlichting (BOI) is een gratis beschikking van de douane die de bepaling van de oorsprong van een product zekerheid geeft. Om een preferentieel tarief te krijgen, moet de exporteur nog altijd het bewijs leveren waarin het akkoord voorziet, zoals een EUR.1-certificaat of een oorsprongsverklaring.

Niet altijd. Als een van de landen op het traject nog alleen het papieren carnet aanvaardt, blijft dat nodig. De kamer die het carnet afgeeft, geeft voor elke route aan of een papieren carnet, een digitaal carnet of beide nodig zijn.

De auteur

Ivan ARKHANGUELSKY

Ivan Arkhanguelsky is een digitaal professional die gespecialiseerd is in webontwikkeling, het aansturen van digitale projecten, zoekmachineoptimalisatie en het structureren van online informatie. Met meer dan vijftien j...

Profiel bekijken

Over het bedrijf